บทความที่น่าสนใจ

บทที่ 26 แรงบันดาลใจ (…) สถาปัตยกรรม

36views

ถ้าทราย ซาก ทะเล ฟ้า ในเมืองกระบี่ที่กล่าวมาในบทก่อนๆ เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างงานได้ สถาปัตยกรรมก็เป็นได้ ซึ่งสมควรได้เป็นมากพอๆ กับสิ่งอื่น

ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น?
ที่เป็นเช่นนั้นเพราะสถาปัตยกรรมอยู่คู่กับคนกระบี่มาช้านานตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตาทวดมาจนถึงปัจจุบัน ที่สำคัญสถาปัตยกรรมอันเป็นที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่ไม่เปลี่ยนไปจากเดิม คือยังคงรักษาความเป็นบ้านที่มีรากเก่าแก่โดยเฉพาะบ้านเรือนริมทะเลนั้นปรับเปลี่ยนไปน้อยมาก หากจะกล่าวว่าสถาปัตยกรรมริมทะเลคือรากเก่าที่ยังเล่าความเป็นมาได้ดีดุจเดิมคงไม่ผิด แม้ในปัจจุบันอาจเปลี่ยนไปบ้างแต่ก็ไม่ถึงกับเสียลักษณะบ้านริมทะเล (ที่เปลี่ยนไปส่วนใหญ่เป็นบ้านรุ่นใหม่ บ้านคนรวย อาคาร และรีสอร์ต)

ทำไมถึงเปลี่ยนไปน้อยมาก?
อันนี้ต้องย้อนกลับไปดูความเป็นอยู่แต่ก่อนเก่า ต้องเล่าย้อนไปในอดีต คือสมัยก่อนคนกระบี่ส่วนใหญ่ไม่ได้ปลูกบ้านอยู่ในป่าเพราะหากินริมทะเลจึงปลูกบ้านริมทะเล มีการสัญจรทางทะเลจึงอาศัยอยู่ริมทะเล และด้วยบ้านริมทะเลต้องพบเจอมรสุมเป็นเวลานานถึงห้าหกเดือนดังนั้นการปลูกบ้านสร้างเรือนจำเป็นต้องออกแบบและสร้างให้เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศ บ้านส่วนใหญ่หรือทั้งหมดเป็นบ้านแบบชั้นเดียวยกพื้นสูง แต่ไม่สูงมากเหมือนบ้านในอีสาน ต้องยกสูงเพราะป้องกันน้ำท่วม ที่ไม่สูงมากเพราะต้องหลบหลบฝน และนั่นคือบ้านริมทะเลของคนกระบี่ ซึ่งหมายรวมถึงบ้านริมทะเลโดยทั่วๆ ไปด้วย
นอกจากบ้านอันเป็นที่อยู่อาศัย กระบี่ยังมีสถาปัตยกรรมอื่นๆ ที่สำคัญเฉกเดียวกับบ้านนั่นคือวัดกับมัสยิด ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมทางศาสนาของคนไทยพุทธและคนไทยมุสลิม เดิมทีสถาปัตยกรรมหรือสิ่งปลูกสร้างทั้งวัดและมัสยิดนั้นไม่ใหญ่โต สร้างให้พอเหมาะพอดีกับความต้องการของชุมชน และด้วยชุมชนมีขนาดเล็กวัดกับมัสยิดก็เล็กตามไปด้วย ส่วนอีกเหตุผลหนึ่งเป็นเรื่องเดียวกับบ้านคือจำเป็นต้องหลบลมมรสุม ปัจจุบันชุมชนขยาย ผู้คนมีจำนวนเพิ่มขึ้นมา ทั้งวัดและมัสยิดจึงจำเป็นต้องปรับโครงสร้างเพื่อรองรับความเจริญของชุมชน กอปรกับวัสดุและเทคโนโลยีทางสถาปัตยกรรมมีความก้าวหน้าวัดและมัสยิดจึงใหญ่โตสง่างามตามความเจริญดังปรากฏให้เห็นในเมืองกระบี่

มีคำถามตามมาว่า “บ้าน วัด มัสยิด มาเกี่ยวอะไรกับงานศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Krabi 2018” อันนี้คงไม่ต้องอธิบายอะไรมากความเหตุเพราะสถาปัตยกรรมคือที่อยู่อาศัยของชาวบ้าน ดังนั้นมันจึงกลายเป็นสิ่งก่อสร้างที่สะสมวิญญาณของความผูกพันธ์เอาไว้มากมาย สั่งสมถมทับมาเนิ่นนานหลายร้อยปี หากศิลปินจะหยิบเรื่องสถาปัตยกรรมมาสร้างงานศิลปะจึงไม่ใช่เรื่องแปลก แต่คงแปลกถ้าสถาปัตยกรรมดังกล่าวถูกละเลยกระทั่งมองข้ามไป ที่น่าสนใจคือสถาปัตยกรรมเป็นแรงบันดาลใจหนึ่งที่ชี้ให้เห็นถึงบริบทของชุมชนคนกระบี่ ทั้งยังเชื่อว่าเป็นแรงกระตุ้นเร้าทางหนึ่งที่พบเห็นง่าย สัมผัสง่าย ถ่ายทอดและจับต้องได้ง่ายพอๆกับสิ่งเร้าอื่นๆ หรืออาจจะง่ายกว่าด้วย

เอาเป็นว่างานศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Krabi 2018 คราวนี้ผมมั่นใจว่าศิลปินท่านใดท่านหนึ่งคงมีงานงามในลักษณะนาม installation artซึ่งมีแรงบันดาลใจจากสถาปัตยกรรมครับ

Attachments

Leave a Response

Font Resize
X