บทความที่น่าสนใจ

บทที่ 25 สี แสง เสียง

18views

สี แสง เสียง มีความสำคัญอย่างไรในการสร้างสรรค์งานศิลปกรรมร่วมสมัย?
ตอบว่า “สำคัญมาก ถึงมากที่สุด”
ที่สำคัญเช่นนั้นเพราะสี แสง เสียง เป็นสิ่งที่มนุษย์ได้ฟัง ได้ยิน ทั้งยังได้ตีความจากเสียงให้เป็นรูปธรรม ยกตัวอย่างให้เห็นได้ง่ายๆ เกี่ยวกับเรื่องเสียง คืออุทยานแห่งชาติภูกระดึง ที่ได้ชื่อภูกระดึงเพราะชาวบ้านได้ยินเสียงกระดึง (ที่ผูกคอวัวควาย) ในบางเวลา หากให้คิดวิเคราะห์ทางกายภาพต้องบอกเสียงที่ได้ยินนั้นมาจากลม ลมที่เสียดสีอะไรอย่างใดอย่างหนึ่ง ทำให้เกิดเสียงกระทั่งมนุษย์สามารถจินตนาการเป็นโน่นนี่นั่น ส่วนบนแผ่นดินกระบี่ที่ได้ชื่อจากแสงสีนั้นมีอยู่หลายแห่งเหมือนกัน เช่น สระมรกต สระแสนสวยที่เกิดสีจากแร่ธาตุในดิน ประกอบกับแสงที่สาดกระทบน้ำใสสะอาดจึงเกิดภาพสระน้ำเขียวครามกระทั่งต้องตั้งชื่อตามนั้น
แสง เป็นตัวสร้างมิติ สร้างความรู้สึก มีมิติลึกๆ ที่สร้างอารมณ์ให้เราคล้อยตามได้โดยไม้รู้ตัว เช่น แสงอาทิตย์ยามเช้าสร้างความกระชุ่มกระชวย ปลุกทุกสิ่งให้ตื่นจากหลับใหลหรืออาจคิดไปไกลถึงการเดินทาง แสงยามสายไปถึงช่วงบ่ายแข็งกระด้างสร้างอารมณ์ในการก้าวย่าง…ต่อสู้ แสงยามเย็นสงบ อบอุ่น หม่น เศร้า เหงาและเปล่าเปลี่ยว ส่วนแสงยามค่ำไม่ว่าจะเกิดจากพระจันทร์หรือดวงดาวให้เรื่องราวที่งาม สงบ แลลึกลับ
สี อันนี้น่าจะใกล้ตัวคนศิลปะมากกว่าเสียง สีในทางศิลปกรรมเป็นตัวกำหนดอะไรมากมา ให้ความหมายที่กว้างไกล เช่น ถ้าศิลปิน 3 คนได้รับโจทย์ให้เขียนใบไม้  โดยให้ใช้สีที่แตกต่าง คนแรกเขียนใบไม้สีเขียว อีกคนเขียนใบไม้สีดำ อีกคนเขียนใบไม้สีชมพู จะพบว่าใบไม้ทั้งสามสีจากสามศิลปินสร้างอารมณ์และการตีความไปคนละแบบ กล่าวคือใบไม้สีเขียวให้ความรู้สึกสดชื่น ยึดโยงอยู่ในโลกของความเป็นจริง

ใบไม้สีดำให้ความรู้สึกหดหู่ ลึกลับ น่าติดตาม หรืออาจตีความถึงการจากไปหรือความตายนั่นเอง
ใบไม้สีชมพู สว่าง สดใส ให้ความรู้สึกเริงร่า และอาจหมายถึงความรัก
ศิลปินไทยและศิลปินทั้งโลกจำเป็นต้องหยิบจับเรื่องสี+แสงมาใช้เพราะถือเป็นเรื่องบนโลกที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ คือมันมีและปรากฏอยู่ แต่เรื่องเสียงเข้าใจว่าศิลปินที่ใช้มากที่สุดคือนักดนตรีและผู้สร้างเสียงเพื่อนำไปประกอบกับงานศิลปกรรมอื่นๆ ที่เราเรียกว่า สื่อผสม (mix media), ศิลปะการจัดวาง (installation art) สำหรับงานศิลปกรรมแบบสื่อผสมและศิลปกรรมแบบงานจัดวางที่ศิลปินไทยนำเสียงมาใช้นั้นถือว่ายังมีน้อย มีการใช้มาโดยตลอดในช่วงหลายสิบปีนี้ก็จริงแต่ยังสื่อและเสพกันอยู่ในวงแคบ ความเข้าใจในงานของผู้เสพที่ไม่ใช้คนในวงการศิลปกรรมมีน้อย แต่ในงานศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Krabi 2018 ครั้งนี้มีแน่และมีดีถึงขึ้นชวนติดตามอย่างใกล้ชิด กระซิบเบาๆ ว่าเราจะได้ยินเสียงธารน้ำในงานศิลปกรรมที่จะเกิดขึ้นบนแผ่นดินกระบี่ต้นเดือนพฤศจิกายนนี้อย่างแน่นอน ส่วนจะมีมากน้อยขนาดไหนนั้นเดาได้ว่าศิลปินที่ใช้รูปทรง สี แสง ในการสื่อความหมายทางศิลปกรรมนั้นมีมาก แต่การใช้เสียงนั้นมีน้อยโปรดจับตาเรื่องนี้ให้ดีครับ

Attachments

Leave a Response

Font Resize
X