บทความที่น่าสนใจ

บทที่ 13 ศิลปกรรม+สไตล์

55views

ศิลปะเราได้เรียนรู้การสร้างงานศิลปะมาตั้งแต่เยาว์วัย ใครบางคนชอบวิชานี้ ใครบางคนเข็ดขยาดเพราะทำไม่ได้อย่างที่ครูสั่ง ซึ่งความจริงโลกของศิลปกรรมนั้นไม่มีผิด ผลิตงานยังไงก็ถูก ถูกในที่นี้คือถูกใจ ถูกชอบ ถูกชม ถูกซาบซึ้ง ถูกจริต งานชิ้นหนึ่งอาจไม่ตรงใจคนหนึ่งแต่ถูกใจอีกคนหนึ่ง เมื่อเป็นอย่างนี้มันจะผิดได้อย่างไร
จำได้ว่าเคยระบายสีภูเขาเป็นสีเทา ฟ้าสีส้ม โดยครูดุ ครูบอกว่าฟ้าต้องสีฟ้า เขาถึงเรียกว่าฟ้า ภูเขาต้องสีเขียวเพราะมีต้นไม้ปกคลุมอยู่ ผมว่าครูพูดถูกไม่ทั้งหมด แต่ไม่ได้โกรธเคืองอะไร ยิ่งโตมายิ่งเข้าใจว่าทำไมใครบางคนไม่ชอบวิชาศิลปะ คือกฎเกณฑ์อย่างที่ครูสอนนั้นเอามาเป็นค่ากำหนดไม่ได้ เอาเป็นค่าวัดบททดสอบเพื่อให้คะแนนไม่ได้ งานศิลปกรรมที่ดีคือให้ศิลปินหรือคนทำงานมีเสรีในวิธีคิดในวิธีทำ การวางสีและองค์ประกอบภาพต้องมีความเป็นตัวของตัวเอง ยกตัวอย่างให้เห็นง่ายๆ เช่น ถ้าเราวาดกาน้ำใบหนึ่งไปพร้อมๆ กับเพื่อนในห้องซึ่งมีจำนวนทั้งหมด 30 คน เราควรได้งานศิลปกรรมจากกาน้ำ 30 แบบ ไม่ใช่ได้กาน้ำมาแบบเดียวกัน สีเดียวกัน อย่างนั้นไม่สนุก ทั้งหมดที่กล่าวมานี้ไม่ได้เกี่ยวกับศิลปินขบถแต่อย่างใด มันเป็นสิ่งที่ควรจะเป็น แต่ทั้งนี้ศิลปกรรมบนโลกมันก็มีสไตล์ มีอะไรบางอย่างที่คิดตรงกัน อยู่ในกรอบกว้างๆ บนทางเดียวกัน     ที่สำคัญมีความเป็นสากลด้วย หมายความว่าแค่ดูงานก็รับรู้ได้ว่าคืออะไร ไปในทิศทางใด ส่วนงามอย่างไรนั้นปล่อยให้ผู้ดูสนุกกับมัน
งานศิลปกรรมบนโลกนี้มีมากมายหลายรูปแบบ เริ่มตั้งแต่จิตรกรรม ประติมากรรม ภาพพิมพ์ ซึ่งเป็นงานพื้นฐานที่มีมาแต่โบราณแล้ว ส่วนในปัจจุบันอาจคลี่คลายไปถึงงาน installation art การจัดวาง หรืองานในชื่ออื่นๆ
ส่วนสไตล์นั้นแยกได้ชัดๆ สามสี่แบบคือ งานเหมือนจริง เหนือจริง และเกินจริงหรือข้ามความเป็น
จริง อธิบายให้เข้าใจง่ายๆ ดังนี้
จิตรกรรม คืองานวาดเขียน ระบายสี ส่วนใหญ่วาดบนกระดาษ ผ้าใบ แผ่นไม้
ประติมากรรม คืองานปั้น หล่อ แกะสลัก วัสดุที่นำมาใช้มีความหลากหลายมาก เช่น ดิน ปูน ทองแดง ทองคำ เงิน ไฟเบอร์กลาส
ภาพพิมพ์ คือการพิมพ์ภาพลงไปบนวัตถุอย่างหนึ่ง เช่น ตอนเป็นเด็กชอบเอาสีไปทาใบไม้แล้วทาบลงบนกระดาษ กระทั่งเกิดลวดลาย วัสดุที่นำมาใช้รองรับสีมีกระดาน ผ้า กระจก เป็นต้น
เหมือนจริง คือการวาดภาพอะไรก็ช่างให้เหมือนวัตถุนั้นๆ เช่น ดอกไม้ คน ตะเกียง แก้วน้ำ
เหนือจริง คือวาดให้ผิดไปจากความจริง น้อยกว่าจริง มากกว่าจริง ใส่จินตนาการลงไปอยู่ในนั้น เช่น ดอกกุหลาบผุดอยู่บนดาวอังคาร เครื่องจักสานกลายเป็นยานอวกาศ เป็นต้น
เกินจริงหรือข้ามความเป็นจริง คืองานที่สร้างจากจินตนา ถ่ายทอดออกมาในรูปลักษณ์ที่แปลกออกไป เป็นงานที่เราไม่เคยเห็น ไม่คุ้นชิน ส่วนใหญ่มีชิ้นเดียวในโลก คือไม่มีทางซ้ำกันได้ (ภาพเหนือจริงก็เป็นแบบนี้)

งานเหนือจริงและข้ามความเป็นจริงอาจไกลตัวคนไทย แต่เชื่อเถอะครับเวลาเราไปยืนดูแล้วเพิ่งพิศพินิจพิเคราะห์งานศิลปกรรมด้วยหัวใจปลอดโปร่ง ว่างเปล่า ไร้อคติ จะก่อเกิดเป็นความสนุกและกลายเป็นความสุขในที่สุด
ที่กล่าวมาตั้งแต่ข้างต้นเป็นการชี้ให้เห็นถึงพื้นฐานงานศิลปะ (บ้านเรา) อยากบอกว่าศิลปกรรมคือความพึงพอใจของศิลปิน ความพึงพอใจของผู้เสพ ซึ่งศิลปะยังมีอีกมากมายหลายแขนงแตกหน่อแทงใบไปในทิศทางใหม่ๆ มากมาย ซึ่งหมายรวมถึงงานศิลปกรรมร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Krabi 2018 ที่จะจัดแสดงในพื้นที่เมืองกระบี่ในเดือนพฤศจิกายนนี้ด้วย

หมายเหตุ
เรื่องเกี่ยวกับมุมมอง รูปแบบ แนวทาง แรงบันดาลใจ และอะไรๆ ที่เกี่ยวกับศิลปะจะนำมาพูดคุยในภายหน้า ส่วนตอนต่อไปเราเริ่มกันที่งานเขียนดึกดำบรรพ์ที่เกิดจากฝีมือมนุษย์ในยุคหินแล้วค่อยไล่เรียงไปเรื่อยๆ ครับ
– กราบขอโทษ งานศิลปกรรมที่ไม่ได้แจ้งชื่อศิลปินเนื่องจากบันทึกภาพต่างกรรมต่างวาระ คือจำได้ไม่หมดครับ

http://thailandbiennale.org/th/  https://www.facebook.com/thailandbiennale/

Leave a Response

Font Resize
X